Czy polskich przedsiębiorców...

[27 lipca 2005, 21:38]
Chemia a środowisko: Czy polskich przedsiębiorców stać na REACH?

Warszawa; 15 lipca 2005 r. Obecnie na forum Unii Europejskiej trwają prace nad rozporządzeniem dotyczącym tzw. systemu REACH (registration, evaluation, and authorisation of chemicals). Na razie dokument przechodzi pierwsze czytanie w Parlamencie Europejskim i Radzie Unii Europejskiej; jeśli zostanie wprowadzony, europejskich (w tym także polskich) przedsiębiorców czekają spore wydatki. Głównie poprzez obowiązkową rejestrację substancji i preparatów chemicznych wprowadzanych na rynek wspólnotowy (wytwarzanych lub importowanych) w ilościach powyżej 1 tony w ciągu roku przez jednego producenta lub importera. Prace nad projektem rozporządzenia na szczeblu krajowym prowadzone są przez Ministerstwo Gospodarki i Pracy. Udział w nich biorą przedstawiciele różnych stron, zainteresowanych polityką kontroli chemikaliów: administracji państwowej, izb przemysłowych, organizacji pozarządowych.

Do pomysłu wprowadzenia w UE rozporządzenia REACH dość sceptycznie odnoszą się producenci uważając, że geneza jest dobra, ale przewidziane procedury będą ciężkie do zrealizowania a przede wszystkim kosztowne. Dane zebrane przez Instytut Chemii Przemysłowej posłużyły do oszacowania
kosztów wprowadzenia nowego rozporządzenia.

- Łączne koszty bezpośrednie wprowadzenia systemu REACH dla polskiego przemysłu chemicznego i dalszych użytkowników wyniosą 344 - 416 mln euro. Ponadto konieczne będą nakłady na działania informacyjne, tworzenie baz danych,, szkolenie służb administracji państwowej i przemysłowej. Wydatki na ten cel mogą wynieść ok. 50 mln euro rocznie - podkreśla Andrzej Krześlak z Instytutu Chemii Przemysłowej.

Warto także zwrócić uwagę na kwestie związane z nadzorem nad stosowaniem przepisów systemu REACH, dotyczących rejestracji substancji w wyrobach gotowych. Zapisy te są bardzo trudne do wyegzekwowania i istnieją wątpliwości czy pełna kontrola jest w ogóle możliwa. Brak takich obowiązków oznaczałby jednak stworzenie zachęty do realokacji inwestycji we Wspólnocie na rzecz państw, gdzie system ten nie obowiązywałby. Kolejnym zagrożeniem, może być obniżenie zatrudnienia w dużych przedsiębiorstwach o 3%, natomiast małych i średnich nawet do 30%.

Pierwsze założenia oraz uzasadnienie nowej polityki dotyczącej REACH zawarto w Białej Księdze o Strategii Przyszłej Polityki Kontroli Chemikaliów, opublikowanej 27 lutego 2001 roku. Ostatecznie w październiku 2003 roku Komisja Europejska przedstawiła oficjalny projekt: Propozycję rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie rejestracji, oceny, udzielania zezwoleń i stosowanych ograniczeń w zakresie chemikaliów (system REACH), utworzenia Europejskiej Agencji Chemikaliów oraz zmieniające dyrektywę 1999/45/WE i rozporządzenie WE w sprawie trwałych zanieczyszczeń organicznych. Od tego czasu trwają dyskusje nad ostatecznym kształtem rozporządzenia.

Koszty wprowadzenia REACH w UE oszacowane przez Komisję wyniosą 2,3 mld euro w ciągu 11 lat, co ma stanowić 0,3% rocznego obrotu przemysłu chemicznego, 2,7% wydatków ponoszonych na ochronę środowiska oraz 2,3% koszów badań prowadzonych przez przemysł. Średnie koszty wprowadzenia w życie REACH wyniosą mniej niż 0,05% obrotów tego sektora. Średni koszty wprowadzenia REACH stanowić więc ma około 50 eurocentów na mieszkańca UE na rok, to mniej niż koszt tabliczki czekolady. Jednocześnie Komisja oszacowała, że wprowadzenie REACH może zapobiec corocznie 4 000 zgonów. Skromna, 0,1% redukcja zachorowań będzie warta 50 mld euro w ciągu następnych 30 lat i wielokrotnie przewyższy poniesione nakłady. Korzyści środowiskowe nie zostały oszacowane, jednakże nowe prawo może zredukować społeczno-ekonomiczne koszty alergii obecnie wyceniane na 29 mld. Być może więc nowa regulacja pomoże wybrać lepsze, alternatywne substancje chemiczne i umożliwi dostarczenie klientom dokładniejszych informacji o składnikach zawartych w produktach.

System REACH opiera się na czterech filarach:

• Rejestracja - każda substancja wprowadzona do obrotu na terenie Wspólnoty w ilości większej niż 1 tona musi być zarejestrowana w Europejskiej Agencji Chemikaliów.
• Ocena - substancje co, do których władze państw członkowskich UE mają uzasadnione powody do podejrzeń, że stwarza ona ryzyko dla zdrowia ludzi i środowiska.
• Udzielanie zezwoleń - wprowadzenie do obrotu lub stosowanie niektórych substancji będzie wymagało zezwolenia, udzielanego przez Komisję Europejską.
• Ograniczenia Produkcji, Obrotu i Stosowania - niektóre niebezpieczne substancje będą podlegać ograniczeniom produkcji, stosowania i obrotu podobnie jak to ma miejsce obecnie na podstawie przepisów dyrektywy 76/769 a w Polsce na podstawie przepisów rozporządzenia ministra właściwego do spraw gospodarki.

Europejska Agencja Chemikaliów - rozporządzenie powoła nową instytucję, która na szczeblu wspólnotowym będzie odpowiedzialna za realizacje znacznej części systemu REACH.

Dyskusja polityczna nad kształtem systemu REACH na forum Rady UE, odbędzie się prawdopodobnie w grudniu br.

(Michał Szewczyk, Promedia PR)

Oficjalna strona Biura do Spraw Substancji i Preparatów Chemicznych o REACH.